آزمایش HbA1c: از تفسیر تا کنترل قند خون به زبان ساده (کارنامه سلامت سه ماه شما)
HbA1c چیست؟
هموگلوبین A1c (HbA1c) آزمایشی است که:
میانگین قند خون شما را در ۳ ماه گذشته نشان میدهد.
هرچه قند خون بالاتر باشد، این عدد هم بیشتر میشود!
مثل یک کارنامه سلامت است که موفقیت برنامه درمانی شما را ارزیابی میکند
چرا این آزمایش حیاتی است؟
۱. تصویر بلندمدت: میانگین قند خون ۳ ماهه را نشان میدهد.
۲. پیشبینی خطر: عوارضی مثل نابینایی یا نارسایی کلیه را هشدار میدهد.
۳. سنجش موفقیت: میزان اثرگذاری داروها و رژیم غذایی را میسنجد.
تفسیر نتیجه HbA1c با جدول طلایی ما
| محدوده HbA1c | وضعیت سلامت | میانگین قند خون (mg/dL) | اقدام لازم |
|---|---|---|---|
| کمتر از 5.7% | طبیعی | زیر ۱۱۷ | ادامه سبک زندگی سالم |
| بین 5.7% تا 6.4% | پیشدیابت | ۱۱۷-۱۳۷ | اصلاح فوری رژیم و ورزش |
| بین 6.5% تا 8% | دیابت | ۱۴۰-۱۸۳ | شروع دارو + مشاوره پزشکی |
| بالاتر از 8% | خطر بسیار بالا | بالای ۱۸۳ | مراجعه فوری به پزشک |
برای درک بهتر با یک مثال توضیح میدهیم اگر در فردی HBA1C=7.4باشد در محدوده 6.5 تا 8 درصد قرار میگیرد یعنی میانگین قند خون او بین 140 تا 183 میباشد و دیابت دارد . این فرد باید دارو را شروع کند و به پزشک مراجعه کند .
محاسبه میانگین قند خون در خانه
با این فرمول ساده:
(میانگین قند خون) = ۴۶.۷ – (۲۸.۷ × HbA1c) مثال:
HbA1c=7% → (۲۸.۷×۷)=۲۰۰.۹ → ۲۰۰.۹– ۴۶.۷= ۱۵۴ mg/dL
برخی از مواردی که نتیجه آزمایش اشتباه میدهد!
کمخونی شدید: نتیجه را پایینتر از واقع نشان میدهد.
بارداری: آزمایش قند ناشتا برای خانم های حامله دقیقتر است.
انتقال خون اخیر: تا ۲ ماه نتیجه قابل اعتماد نیست.
بیماری کلیوی پیشرفته : چنانچه بیماری کلیوی پیشرفته هم دارید احتمالا نتیجه ازمایش شما اشتباه است .
برخی از راهکارهای کاهش HbA1c
الف) تغذیه هوشمند
کاهش مصرف کربوهیدراتهای ساده (نان سفید، برنج، شیرینی)
افزایش فیبر (سبزیجات، حبوبات، جو دوسر)
شیرینیها را با میوههای کمقند مثل سیب یا گلابی جایگزین کنید.
ب) فعالیت بدنی
هر روز 30 دقیقه پیاده روی سریع داشته باشید .
ج) پایش منظم
اندازهگیری قند خون ناشتا و ۲ ساعت پس از غذا
استفاده از اپلیکیشنهای ثبت قند خون
تمرینات مقاومتی ۲ بار در هفته (استفاده از دمبل سبک)
چه زمانی فوراً به پزشک مراجعه کنیم؟
قند خون بالای ۳۰۰ mg/dL
علائم خطر: تاری دید + تنگی نفس + گیجی
کاهش وزن ناگهانی بدون دلیل
یک پیام امید بخش برای شما ،کاهش حتی ۱% در HbA1c میتواند:
۴۰% خطر آسیب چشمی را کم کند!
۲۵% خطر سکته قلبی را کاهش دهد!
شما میتوانید از همین امروز شروع کنید!
برای دریافت مشاوره یا پاسخگویی رایگان به سوالتتون تنها لازم شماره 05133713602 بگیرید یا از قسمت مشاوره انلاین اقدام کنید .
منتظرتون هستیم
منابع
انجمن دیابت امریکا (2024ADA)
راهنمای بالینی وزارت بهداشت
