محلهای تزریق انسولین | راهنمای عملی و کامل برای بیماران دیابتی
تزریق انسولین یکی از مهمترین بخشهای درمان دیابت نوع ۱ و نوع ۲ در برخی موارد است. اما فقط تزریق دارو کافی نیست—نحوه تزریق، محل تزریق و رعایت نکات ایمنی تأثیر مستقیمی بر اثربخشی دارو و سلامت پوست دارد. در این مقاله شما را با تمام نکات مهم تزریق انسولین آشنا میکنم.
چرا محل تزریق اهمیت دارد؟
تزریق انسولین باید به لایه چربی زیر پوست ( زیرجلدی) انجام شود. اگر اشتباهی وارد عضله یا رگ شود، دارو خیلی سریع جذب شده و ممکن است باعث افت شدید قند خون شود. انتخاب محل مناسب باعث میشود:
- انسولین بهدرستی جذب شود
- درد و کبودی کاهش یابد
- از ایجاد تودههای زیرپوستی جلوگیری شود
- تزریق راحتتر و ایمنتر انجام شود
نواحی مناسب برای تزریق انسولین
| ناحیه | ویژگی جذب | مزایا | نکات مهم |
|---|---|---|---|
| شکم | سریع | جذب یکنواخت، مناسب برای انسولینهای سریعاثر | حداقل ۵ سانتیمتر از ناف فاصله داشته باشد |
| ران | کند | مناسب برای انسولینهای پایه | قسمت بالایی و بیرونی ران؛ در افراد فعال ممکن است جذب سریعتر شود |
| بازو | متوسط | قابل دسترس، جذب مناسب | پشت بازو بین شانه و آرنج؛ در ورزشکاران جذب سریعتر میشود |
| باسن | بسیار کند | مناسب برای انسولینهای طولانیاثر | تزریق توسط خود فرد دشوار است؛ بهتر است توسط همراه انجام شود |
مناطق گفته شده در عکس زیر واضح می باشد
مراحل آمادهسازی و تزریق
- شستوشوی دستها و آمادهسازی تجهیزات
- از قلم یا سرنگ تمیز و سوزن یکبار مصرف استفاده کنید
- ضدعفونی محل تزریق
- با پد الکلی تمیز کنید و اجازه دهید خشک شود
- بررسی پوست
- از نواحی دارای زخم، التهاب یا توده زیرپوستی استفاده نکنید
- زاویه تزریق
- ۹۰ درجه برای اغلب افراد
- ۴۵ درجه در افراد لاغر
- تزریق آرام و نگهداشتن سوزن
- پس از تزریق، سوزن را ۵ تا ۱۰ ثانیه نگه دارید تا دارو کامل وارد بافت شود و خارج نشود
- دور انداختن ایمن تجهیزات
- سوزن را در ظرف مقاوم بیندازید؛ هرگز در زباله عمومی رها نکنید
چرخش محل تزریق
- هر بار چند سانتیمتر با محل قبلی فاصله داشته باشید
- از تزریق مکرر در یک نقطه خودداری کنید
- بین نواحی مختلف (شکم، ران، بازو، باسن) چرخش داشته باشید
- از الگوی دایرهای یا مربعی در هر ناحیه استفاده کنید
- محل تزریق را یادداشت کنید تا تکرار نشود
اشتباهات رایج و مراقبتهای پس از تزریق
اشتباهات رایج:
- تزریق در ناحیه زخمی یا ملتهب
- استفاده مکرر از یک نقطه
- استفاده از سوزن کند یا آلوده
- تزریق با زاویه اشتباه
- ماساژ محل بلافاصله پس از تزریق
مراقبتهای پس از تزریق:
- در صورت خونریزی سطحی، با گاز استریل فشار ملایم وارد کنید
- از ماساژ محل تزریق خودداری کنید مگر با دستور پزشک
- در صورت درد، تورم یا توده، محل را تغییر دهید و با پزشک یا مشاورین سایت ما مشورت کنید
- در کودکان یا افراد لاغر، پوست را با نیشگون جمع کنید تا تزریق وارد عضله نشود
جمعبندی
تزریق انسولین اگر بهدرستی انجام شود، نهتنها اثربخشی دارو را افزایش میدهد، بلکه تجربهای راحتتر و ایمنتر برای بیمار فراهم میکند. با رعایت نکات سادهای مثل انتخاب محل مناسب، تکنیک صحیح و چرخش نواحی، میتوانید از عوارض پوستی جلوگیری کرده و کنترل قند خون را بهبود ببخشید.
اگر در مورد نحوه تزریق یا انتخاب محل مطمئن نیستید، حتماً از پرستار یا پزشک آموزش عملی دریافت کنید.
